Aşgazanyň epitelial däl täze döremeleriniň anyklanylyşynyň we bejergisiniň netijeleri
Aşgazanyň epitelial däl täze döremeleri (AEDTD) – aşgazanyň seýrek duşýan howply çiş keseli bolup, aşgazanyň täze döremeleriniň 3-4%-ni, iýmit siňdiriş ulgamynyň çişleriniň 1%-ni tutýar [1]. Bu kesel epitelial çişlerinden has az duş gelip, bedeniň ähli agzalarynda duşup bilýär. Gyzylödek we aşgazan mezenhimal däl çişleriniň iň köp duş gelýän görnişi gastro-intestinal stromal tumor(GIST) we leýomiýomadyr [2, 3]. Epitelial däl howply täze döremeler aşgazanda (60-70%), inçe içegede (25-35%), ýogyn we göni içegede (5%) duş gelýär. Çişler, esasanam, aşgazanyň nemasty, myşsa, seroz gatlagyndan, nerw, gan-limfa damarlaryndan emele gelýär. Bu keselleriň irki döwürleri köp ýagdaýlarda alamatsyz geçýär. Keseliň kliniki ýüze çykmasy çişiň ýerleşýän ýerine we ölçegine bagly bolýar. Çişiň ölçegleri uly bolup, aşgazanyň boşlugyna ösende, gan akmak ýaly kliniki alamatlar peýda bolýar. Çiş uly ölçegde bolup, aşgazanyň distal bölüminde emele gelse, çiş aşgazanyň distal bölümini ýapyp, iýmitiň geçmezligi ýaly alamatlar ýüze çykýar. Bu çişler, köplenç, aşgazanyň uly egriminde, öňki ýa-da yzky diwarlarynda we antral bölüminde duş gelýär. AEDTD-y 1983-nji ýylda M.T.Mazur we H.B.Klark tarapyndan keselleriň klassifikasiýasyna girizilýär [5, 6]. Häzirki wagtda AEDTD-nyň esasy bejergisi hirurgiki usul bolmagynda galýar [4, 7, 8]. Işiň maksady – aşgazanyň epitelial däl täze döremeleriniň anyklaýyş